Yaklaşık yirmi yıl önce New York Metropolitan Müzesi’nde Winslow Homer’ın 1899 tarihli The Gulf Stream adlı eseriyle kurduğum temasın, bilincimde bıraktığı o fenomenoloji etkisini, bilincimde bıraktığı izleri yeniden değerlendirdim. Şair Joyce Carol Oates, bu yapıt için vurguladığı 'fırça darbeleriyle inşa edilen büyük ve korkunç gerçeklik' betimlemesi, görsel sanatların gerçeklikle kurduğu ontolojik bağın temelini oluşturur. Sanat eserinin dijital ya da basılı kopyaları yerine müze ortamındaki orijinal yapıtla kurulan estetik deneyim, akademik süreçte mimari, sinema, resim ve fotoğraf gibi disiplinler arası ilişki anlamında incelenmesini gerektiğini düşünerek makalede, resimsel kompozisyonun sinematografik düzlemdeki karşılığı olarak plan sekans estetiği merkeze alınmıştır. Araştırma, plan sekansın zaman algısı, bakışın uzamsal konumlandırılması ve anlatı yapısının inşası üzerindeki belirleyici rolünü sorun hele getirmektedir. Farklı bir sinema dilinin, kurgunun hiyerarşik müdahalelerini askıya alarak izleyici ile film zamanı arasında “gerçek zamanlı” bir ilişki tesis ettiği ve bu yolla doğal bakışı estetik bir dönüşüme uğrattığı savunulmaktadır. Kuramsal çerçeveye baktığımızda André Bazin’in “gerçekçi sinema ontolojisi”, Gilles Deleuze’ün “hareket-imge ve zaman-imge” uzlaşmazlık (dikotomi) ve Andrey Tarkovski’nin “mühürlenmiş zaman” kavrayışı üzerine inşa edildiğini görebiliriz. Çalışmanın analiz bölümünde, özellikle Béla Tarr ve Theodoros Angelopoulos’un plan sekans kullanımlarındaki üslup farklılıklar irdelenmiş; seçilen ressamlar ve yapıtları ile sinematografik örneklemler paralel bir mantıksal kurgu düzleminde karşılaştırılarak sonuçlandırılmıştır.
Re-evaluating the phenomenological impact and the cognitive traces left by my encounter with Winslow Homer’s 1899 masterpiece, The Gulf Stream, at the Metropolitan Museum of Art approximately two decades ago, provides a profound point of departure. Poet Joyce Carol Oates’ characterization of this work as a "great and terrible reality constructed through brushstrokes" constitutes the foundation of the ontological bond that visual arts establish with reality. This article posits that the aesthetic experience established with the original work in a museum setting-as opposed to digital or printed reproductions, necessitates an interdisciplinary examination encompassing architecture, cinema, painting, and photography. Central to this inquiry is the aesthetic of the long take (plan-séquence) as the cinematographic equivalent of pictorial composition. The research problematizes the decisive role of the long take in the perception of time, the spatial positioning of the gaze, and the construction of narrative structure. It is argued that this distinct cinematic language establishes a “real-time” relationship between the spectator and filmic duration by suspending the hierarchical interventions of montage, thereby subjecting the natural gaze to an aesthetic transformation. The theoretical framework is constructed upon André Bazin’s “ontology of the photographic image,” Gilles Deleuze’s dichotomy of “movement-image and time-image,” and Andrey Tarkovsky’s conceptualization of “sculpting in time.” In the analytical section of the study, the stylistic nuances in the use of long takes by Béla Tarr and Theodoros Angelopoulos are scrutinized; the research concludes by comparing selected painters and their works with cinematographic samples within a parallel logical framework.
By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.
