Bu çalışma, tekstil yüzey tasarımı alanında deneysel bir uygulama pratiği olarak kullanılan ancak literatürde bağımsız bir teknik olarak ele alınmamış şırınga ile boyama tekniğini, sürdürülebilirlik perspektifiyle kuramsal ve uygulamaya dayalı bir çerçevede incelemektedir. Tekstil yüzeyinin yalnızca estetik bir kaplama değil; malzeme, süreç ve müdahale izlerinin görünür hâle geldiği çok katmanlı bir anlatı alanı olduğu varsayımından hareketle, şırınga ile boyama tekniği özgün bir yüzey oluşturma yöntemi olarak değerlendirilmiştir. Çalışma, geleneksel daldırma ve direnç boyama yöntemlerinden farklı olarak, boyanın kumaş yüzeyine doğrudan ve lokal biçimde uygulanmasına dayanan bu teknikte; kontrol, rastlantısallık, süreç odaklılık ve malzeme etkileşimi kavramlarıyla kurduğu ilişkiyi tartışmaktadır. Araştırma, nitel araştırma yöntemleri kapsamında uygulama temelli araştırma modeli ile yürütülmüştür. Kuramsal aşamada tekstil yüzey tasarımı, deneysel boyama uygulamaları ve doğrudan boya müdahalesine dayalı çağdaş tekstil pratikleri incelenmiştir. Uygulama aşamasında, pamuklu kumaş yüzeyler üzerinde boya çözeltileri şırınga aracılığıyla doğrudan uygulanmış; boya–lif etkileşimi, akış, emilim ve yayılım süreçleri gözlemlenmiştir. Elde edilen örnekler, görsel etki, yapısal özellikler ve kavramsal bağlam başlıkları altında nitel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışma bulguları, şırınga ile boyama tekniğinin yüzeyde çizgisel, noktasal ve katmanlı etkiler ürettiğini; boyanın öngörülemez akışı sayesinde her uygulamanın tekrarlanamaz ve özgün bir yüzey dili geliştirdiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca teknik, boya banyosu gerektirmemesi, yüksek su tüketimine ihtiyaç duymaması ve boyanın yalnızca gerekli alanlara uygulanmasına olanak tanıması nedeniyle sürdürülebilir tekstil üretimi açısından da önemli avantajlar sunmaktadır. Bu yönüyle şırınga ile boyama tekniği hem estetik hem de çevresel açıdan duyarlı, süreç odaklı ve deneysel bir yüzey oluşturma yöntemi olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak bu çalışma, şırınga ile boyama tekniğini ilk kez akademik terminolojiyle tanımlamakta, teknik ve estetik özelliklerini sistematik biçimde ortaya koymakta ve sürdürülebilir tekstil yüzey tasarımı literatürüne özgün bir yöntem önerisi sunmaktadır. Araştırma, çevre dostu üretim yaklaşımlarıyla ilişkilendirilebilecek deneysel tekstil uygulamalarına kuramsal bir zemin oluşturmayı hedeflemektedir.
This study examines the syringe dyeing technique—used as an experimental practice in the field of textile surface design but not previously addressed in the literature as an independent method—within a theoretical and practice-based framework from a sustainability perspective. Based on the assumption that the textile surface is not merely an aesthetic covering but a multilayered narrative field in which material, process, and traces of intervention become visible, syringe dyeing is evaluated as an original surface creation method. Unlike traditional immersion and resist dyeing techniques, this method relies on the direct and localized application of dye onto the fabric surface. In this context, the study discusses its relationship with the concepts of control, randomness, process-oriented practice, and material interaction. The research was conducted within the scope of qualitative research methods using a practice-based research model. In the theoretical phase, textile surface design, experimental dyeing practices, and contemporary textile approaches based on direct dye intervention were examined. In the practical phase, dye solutions were directly applied to cotton fabric surfaces using a syringe; the processes of dye–fiber interaction, flow, absorption, and diffusion were observed. The resulting samples were evaluated through qualitative analysis under the headings of visual impact, structural characteristics, and conceptual context. The findings indicate that the syringe dyeing technique produces linear, point-based, and layered effects on the surface, and that the unpredictable flow of the dye enables each application to develop a unique and non-repeatable surface language. Furthermore, as the technique does not require a dye bath, minimizes water consumption, and allows dye to be applied only to necessary areas, it offers significant advantages in terms of sustainable textile production. In this respect, syringe dyeing can be considered an environmentally conscious, process-oriented, and experimental method of surface creation from both aesthetic and ecological perspectives. In conclusion, this study defines the syringe dyeing technique within an academic terminology for the first time, systematically presents its technical and aesthetic characteristics, and proposes it as an original method contributing to the literature on sustainable textile surface design. The research aims to provide a theoretical foundation for experimental textile practices that can be associated with environmentally responsible production approaches.
By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.
