12.–15. yüzyıllar arasında Anadolu, Selçuklu, Beylikler ve erken Osmanlı dönemlerinin mimari birikimini aynı coğrafyada buluşturan zengin bir kültürel ortam sunmuştur. Bu dönemlerde mimarinin en dikkat çekici unsurlarından biri, kent siluetlerini belirgin biçimde etkileyen minareler ve bu minarelerde uygulanan çeşitli süsleme teknikleridir. Tuğla mimarisinin gelişmesiyle birlikte ortaya çıkan sırlı tuğla süslemesi, Anadolu’da özellikle Selçuklu etkisinin yoğun hissedildiği merkezlerde yaygınlaşmış, estetik olduğu kadar teknik bir işçilik de gerektiren önemli bir dekoratif yöntem hâline gelmiştir. Bu çalışmayla Anadolu Selçukluları döneminden Beylikler dönemine kadar geçen sürede sırlı tuğla süsleme tekniğinin çeşitlendiği kaydedilmiş ve 12.–15. yüzyıllarda Anadolu’da minarelerde kullanılan bu tekniğin kökeni, uygulama yöntemleri, bölgesel örnekleri ve mimari anlamdaki işlevi ele alınarak, bu özgün dekorasyon tarzının Anadolu mimarisindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Yapıların güncel fotoğrafları çekilerek, zaman içerisinde geçirmiş oldukları değişimler tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada, Anadolu Selçuklu dönemine ait minarelerde yaygın kullanılan sırlı tuğla düzenlemelerinin “procreate programı” üzerinden çizimleri yapılmıştır.
Between the 12th and 15th centuries, Anatolia brought together the architectural traditions of the Seljuk, Beylik, and early Ottoman periods within a shared geographical setting, thereby offering a rich and multilayered cultural environment. One of the most striking architectural elements of this period was the minaret, which prominently shaped the urban skyline, along with the various decorative techniques applied to its surfaces. With the development of brick architecture, glazed brick ornamentation emerged as a technique that became widespread particularly in regions where Seljuk influence was strong. This method, which required both aesthetic sensibility and technical craftsmanship, evolved into a significant decorative practice. This study documents the diversification of glazed brick ornamentation from the Anatolian Seljuk period to the era of the Beyliks and seeks to identify the place of this technique in Anatolian architecture by examining its origins, methods of application, regional examples, and architectural functions as observed on minarets between the 12th and 15th centuries. Contemporary photographs of the structures were taken to determine the alterations they have undergone over time. In addition, common glazed brick patterns found on minarets from the Anatolian Seljuk period were redrawn using the Procreate program as part of the documentation process.
By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.
